شما عضو نیستید ⚡
برای مشاهده ادامه این مطلب، لطفاً عضو شده و اشتراک ویژه تهیه کنید.
برای ارتباط با پشتیبانی، فعالسازی حساب کاربری ویژه و مشاهده پلنهای اشتراک، لطفاً به صفحه پلنها مراجعه نمایید.
مشاور تخصصی چاپ | کارشناس ارشد گرافیک و بستهبندی | مدرس و مؤلف
برای مشاهده ادامه این مطلب، لطفاً عضو شده و اشتراک ویژه تهیه کنید.
برای ارتباط با پشتیبانی، فعالسازی حساب کاربری ویژه و مشاهده پلنهای اشتراک، لطفاً به صفحه پلنها مراجعه نمایید.
برای ذخیره یا نشانهگذاری این محتوا لطفاً وارد سایت شوید.
اعضای سایت منتظر نمیمانند! با ثبتنام رایگان، علاوه بر دسترسی فوری به تمامی صفحات، از امکانات و محتوای ویژه اعضا لذت ببرید.
عضویت رایگان / وروددر حافظه موقت کپی شد
💡 مطالعه آزاد: ریشهیابی یک اصطلاح کفِ کارگاهی؛ «تنپلات» از کجا آمده است؟
در صنعت چاپ و بستهبندی ایران، هر روز بارها از کلمه «تنپلات» (یا با تلفظ راحتتر و بازاریتر: «تمپلات») برای اشاره به سطوح چاپی با پوشش ۱۰۰ درصدی مرکب (Solid areas) استفاده میکنیم. اما تا به حال فکر کردهاید این واژه دقیقاً از کجا وارد ادبیات چاپخانهای ما شده است؟
به عنوان یک پرانتز تاریخی در کنار مباحث فنی، بد نیست بدانید که ریشه این کلمه به دوران ورود ماشینآلات چاپ نوین به ایران (اواخر قاجار و دوره پهلوی) برمیگردد. در مورد اصالت این واژه دو نظریه جذاب وجود دارد:
۱. ریشه فرانسوی (Teinte plate) — قویترین احتمال
احتمال بسیار قوی این است که این کلمه از عبارت فرانسوی Teinte plate (با تلفظ: تَنت پلات) وام گرفته شده باشد. کلمه Teinte به معنای «رنگ» (همان Tint انگلیسی) و Plate به معنای «تخت یا یکدست» (Flat) است. در ادبیات چاپ فرانسه، این ترکیب دقیقاً به معنای «رنگِ تخت و بدون سایهروشن (بدون ترام)» است. از آنجا که بخش بزرگی از دایره واژگان چاپ ایران مثل کلیشه، گراور، فرم، پاسپارتو و مونتاژ ریشه فرانسوی دارند، این احتمال بسیار منطقی است.
۲. ریشه آلمانی (Tonplatte) — یادگار هایدلبرگها
نظریه دوم به کلمه آلمانی Tonplatte (تونپلاته) یا معادل انگلیسی آن Tone plate اشاره دارد. کلمه Ton به معنای رنگ و تنالیته، و Platte به معنای زینک، کلیشه یا لوح چاپی است. در دورانی که ماشینآلات آلمانی مثل هایدلبرگها بازار چاپ ایران را تسخیر کرده بودند، تکنسینهای آلمانی به زینکهایی که قرار بود یک سطح یکپارچه را چاپ کنند، تونپلاته میگفتند.
چطور شد «تمپلات»؟
در آن سالها، مستشاران و تکنسینهای اروپایی این واژگان را در حین کار استفاده میکردند. کارگران و استادکاران چاپخانههای ایران که آشنایی با دیکته این کلمات نداشتند، آنها را به صورت شنیداری یاد گرفتند و در گذر زمان، این کلمه در گویش روانِ فارسیزبانان به شکل «تنپلات» یا «تمپلات» چرخید و تا امروز در صنعت ما تثبیت شد.
(شاید دانستن این تاریخچه کوتاه برای همکارانی که هر روز با این کلمه سر و کار دارند، جالب باشد!) 🎯